Britanya'da antisemitizmle mücadele büyük bir dönüşüm geçiriyor ve bu durum, Yahudi solundaki pek çok kişinin kendini giderek daha yalnız hissetmesine yol açıyor. Sağcı siyasi figürler, Yahudi karşıtı nefreti kınamada ve İsrail'i savunmada inisiyatifi ele geçirirken, liberal ve ilerici Yahudiler acı verici bir siyasi yeniden yapılanmayla boğuşuyor. Bu dinamik, geçtiğimiz günlerde Londra merkezinde düzenlenen bir mitingde açıkça görüldü. İlerici Yahudilik'in eş lideri Haham Charley Baginsky kalabalıktan yuhalanırken, Reform UK'den Richard Tice ve Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch sıcak bir karşılama aldı.
On yıllar boyunca Britanyalı Yahudiler, sosyal adalet ve toplumsal sorumluluk gibi ortak değerler temelinde solu doğal bir yuva olarak gördü. Ancak İşçi Partisi'ndeki Jeremy Corbyn dönemi bu güvene ciddi zarar verdi ve 7 Ekim 2023'te İsrail'deki saldırılardan sonra bu yara daha da derinleşti. Birçok Yahudi seçmen, Yahudi karşıtı ırkçılık ve İslamcı aşırılıkla mücadeledeki yavaşlık nedeniyle İşçi Partisi tarafından terk edildiğini hissediyor ve bu durum onları, daha kararlı hareket ettiğini düşündükleri Reform UK gibi partilere yöneltiyor.
Sağın Kucaklaması ve Solun Hesaplaşması
Sağın bu konuda yükselişi tesadüf değil. Yahudi Temsil Konseyi'nden Raphi Bloom, Reform UK'nin, birçok kişinin kendini ihanete uğramış hissettiği bir dönemde Muhafazakarlar'dan Suella Braverman ve Robert Jenrick de dahil olmak üzere "gerçek müttefikler" getirdiğini belirtiyor. Reform'un kendisinin de Yahudi karşıtı ırkçılıkla ilgili sorunları olmasına rağmen Bloom, partinin "bunları hızla ele aldığını" ve seçmenlerin partileri giderek bu hıza göre değerlendirdiğini savunuyor. Bu durum, geleneksel ideolojik yuvalar yerine güvenlik ve kararlı eylemin önceliklendirildiği bir siyasi göç yarattı.
Ancak Yahudi solu tek bir bloktan oluşmuyor. Birçoğu hâlâ antisemitizmle ancak diğer azınlık toplulukları ve ırkçılık karşıtı hareketlerle geniş ittifaklar kurarak etkili bir şekilde mücadele edilebileceğine inanıyor. Haham Baginsky, antisemitizmin her türlü nefretle mücadele bağlamında ele alınması gerektiğinde ısrar ederek, "toplum olarak antisemitizm, İslamofobi, ırkçılık, kadın düşmanlığıyla mücadele edip 'bu bizim istediğimiz türden bir Britanya değil' diyene kadar, hiçbirimiz için güvenli bir Britanya'da yaşıyor olmayacağız" diyor. Bu kesişimsel yaklaşım, aynı ırkçılık karşıtı alanların bazı bölümlerinin Yahudilere yönelik düşmanlığı küçümsediği şüphesiyle karşılandığı bir ortamda sürdürülmesi giderek zorlaşıyor.
Oy Verme Eğilimleri ve Topluluk Bölünmeleri
Britanyalı Yahudilerin oy verme tercihlerine ilişkin en son araştırmalar karmaşık bir tablo ortaya koyuyor. 2025'te Yeşiller'e destek aslında Reform'a verilen destekten daha yüksekti. Ancak topluluk liderleri arasında, sağın sola olan güvenin azalmasından faydalandığı yönünde net bir inanç var. Geçen yıl Downing Sokağı dışında Hahamlar Baginsky ve Levy'nin başına geldiği gibi, kendi mitinglerinde sahneden yuhalanma hissi derin yaralar bıraktı. Liberal Demokrat lider Ed Davey bile bir sunucu araya girmeden önce yuhalandı; bu da öfkenin, başarısız olarak algılanan siyasi kuruma geniş çapta yöneldiğini gösteriyor.
Bu siyasi bölünme, Yahudi solu için acı verici bir ikilem yarattı. Bir yandan safla hizalanmanın daha geniş sosyal adalet hedeflerinden ödün vermek anlamına geleceğinden korkuyorlar. Diğer yandan, kendilerine özgü güvenlik endişelerinin geleneksel müttefikler tarafından göz ardı edildiğini hissediyorlar. Mitingdeki bir katılımcının belirttiği gibi, sağcı figürlere gösterilen sıcak karşılama, giderek büyüyen "çözümün daha geniş koalisyonlar kurmak değil, duvarları örmek olduğu" yönündeki duyguyu yansıtıyor.
Gelecek Ne Getirecek?
Yahudi solu için ilerideki yol zorluklarla dolu. Haham Baginsky, birlik mesajının "bazı insanlar için çözüm duvarları örmekken vermesi gerçekten zor bir mesaj" olduğunu kabul ediyor. Topluluk, siyasi çıkarcılık ve ahlaki netliğin sıklıkla çatıştığı bir ortamda yol almak zorunda. Bazıları ideoloji yerine güvenliğe öncelik vermeyi seçerken, diğerleri gerçek güvenliğe ancak diğer marjinal gruplarla dayanışma yoluyla ulaşılabileceği inancına daha sıkı sarılıyor.
Şimdilik, Yahudi solu kendini hassas bir konumda buluyor: sağın yeni koalisyonu için fazla solcu, solun bazı kesimleri için fazla Yahudi. Önümüzdeki yıllar, güveni yeniden inşa edip edemeyeceklerini veya siyasi yeniden yapılanmanın onları daha da kenara itip itmeyeceğini gösterecek. Açık olan şu ki, antisemitizmle mücadele artık bir solcu dava olarak kabul edilemez; ittifakların hızla değiştiği merkezi bir siyasi savaş alanı haline geldi.
Sıkça Sorulan Sorular
Neden bazı Yahudi seçmenler sağa yöneliyor?
Birçok Yahudi seçmen, özellikle Jeremy Corbyn dönemi ve 7 Ekim saldırılarının ardından antisemitizme verilen yavaş tepki nedeniyle İşçi Partisi tarafından terk edildiğini hissediyor. Kendi tartışmalı geçmişlerine rağmen, Reform UK gibi sağcı partileri Yahudi karşıtı ırkçılığa karşı daha hızlı ve kararlı hareket eden oluşumlar olarak görüyorlar.
Yahudi solu tamamen yalnızlaştı mı?
Hayır, ancak ciddi bir baskı altında. Birçok ilerici Yahudi hâlâ geniş ırkçılık karşıtı koalisyonlar kurmaya inanıyor. Ancak, Yahudilere yönelik düşmanlığı küçümsediğini veya hoş gördüğünü düşündükleri solun bazı kesimlerinden artan bir şüphecilikle karşılaşıyorlar; aynı zamanda fazla merkezci veya sol eğilimli göründükleri için kendi topluluk etkinliklerinde yuhalanıyorlar.
Bu durum antisemitizme karşı daha geniş mücadeleyi nasıl etkiliyor?
Bu değişim, antisemitizmle mücadeleyi evrensel bir mesele olmaktan çıkarıp partizan bir konu haline getirme riski taşıyor. Haham Baginsky ve diğerleri, gerçek güvenliğin her türlü nefretle birlikte mücadele etmeyi gerektirdiğini savunuyor, ancak mevcut iklim birçok kişiyi daha içe dönük, savunmacı bir duruşa itiyor. Bu, her türlü ırkçılıkla mücadele için gereken geniş ittifakları zayıflatabilir.
