İşçi Partisi'ne bağlı iki etkili grup – biri Sağlık Bakanı Wes Streeting, diğeri Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham ile ittifak halinde – kapsamlı vergi indirimleri, geçim sıkıntısına çözüm ve büyük bir hükümet yeniden yapılanması öneren rakip politika taslakları yayımladı. Bu öneriler, Başbakan Keir Starmer'ın istifa etmesi yönündeki baskıların arttığı bir dönemde gelirken, belgeler Britanya'nın gelecekteki bir İşçi Partisi lideri altında nasıl değişebileceğine dair bir ön izleme sunuyor.
Streeting ile bağlantılı İşçi Büyüme Grubu, direktör Mark McVitie tarafından kaleme alınan Dürüst Bir Gün başlıklı bir belge yayımladı. Belge, sermaye kazançları vergisinde bir artış yapılarak ulusal sigortada 2 peni indirim finanse edilmesini ve İngiltere belediye başkanlarına vergi ve harcamalar üzerinde daha fazla yetki verilmesini talep ediyor. Grup ayrıca yeni bir Başbakanlık Departmanı kurulmasını ve Thames Water'ın batmasına izin verilmesini önererek, zor durumdaki kamu hizmetlerini koruma politikasından bir sapma sinyali veriyor.
Enerji Politikasında Köklü Değişim
İşçi Büyüme Grubu planının temel taşlarından biri, Britanya enerji politikasını temiz enerji üretimini maksimize etmekten, hane halkları ve işletmeler için uygun fiyatlı enerjiye öncelik vermeye yönlendirmek. Belgede şu ifade yer alıyor: “Temiz enerji sorun değil. Sorun, temiz üretim yaparken bunun yeterli miktarını hane halklarına ve üretken firmalara karşılayabilecekleri bir fiyattan ulaştıramayan bir sistem.”
Bu, Ed Miliband'ın iklim odaklı enerji gündeminden önemli bir ayrılışı temsil ediyor ve kapasiteden ziyade maliyete vurgu yapıyor. Bir bakan raporu “çalışan insanları destekleyen, temel ihtiyaçların maliyetini düşüren ve Britanya'nın işlememesinden kâr sağlayan çıkarlarla mücadele eden gerçekten radikal bir program” olarak tanımladı.
Tribune Grubu'nun Rakip Vizyonu
Bu arada, Burnham ile ittifak halindeki İşçi Partisi milletvekillerinden oluşan Tribune grubu, Renewal dergisinde kendi politika makalelerini yayımladı. Katkıda bulunanlar arasında, Hazine'nin büyüme sağlama sorumluluğunun elinden alınmasını ve bir sonraki seçimden sonra mali kuralların değiştirilmesini talep eden İşçi Partisi milletvekilleri Yuan Yang ve Louise Haigh yer alıyor.
Eski ulaştırma bakanı ve Burnham'ın kilit müttefiki Haigh, özellikle belediye vergisinin düşürülmesini ve tapu harcının yerine yeni bir emlak vergisi getirilmesini savunuyor. Bu, geçen yıl parti konferansı konuşmasının merkezine tapu harcının kaldırılmasını koyan Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch'un bir önerisini yansıtıyor.
Önerilere Kısa Bir Bakış
| İşçi Büyüme Grubu (Streeting) | Tribune Grubu (Burnham) |
|---|---|
| Sermaye kazançları vergisini artırarak 2 peni ulusal sigorta indirimi finanse etmek | Hazine'nin büyüme sorumluluğunu elinden almak |
| İngiltere belediye başkanlarına daha fazla vergi yetkisi | Bir sonraki seçimden sonra mali kuralları değiştirmek |
| Başbakanlık Departmanı kurmak | Belediye vergisini düşürmek |
| Thames Water'ın batmasına izin vermek | Tapu harcını yeni bir emlak vergisiyle değiştirmek |
| Temiz enerji yerine uygun fiyatlı enerjiye öncelik vermek | Yerel ekonomik güçlenmeye odaklanmak |
Arka Plan ve Bağlam
Her iki grup da, gelecekteki bir başbakanın düşünce yapısını etkilemeye çalışırken radikal önlemler öneren İşçi Partisi bağlantılı birkaç kuruluş arasında yer alıyor. İşçi Büyüme Grubu'nun raporu, gruba başkanlık eden ve son 48 saat içinde Starmer'ın istifasını isteyen düzinelerce milletvekilinden biri olan milletvekili Chris Curtis tarafından ortaklaşa yazıldı. Curtis, Starmer hükümetinin çökmesi halinde liderlik yarışına girmeye hazır olduğunu müttefiklerine söyleyen Streeting'e yakın.
Belgenin ayrıca Burnham ile de paylaşıldığı anlaşılıyor; bu da her iki fraksiyonun da olası bir liderlik yarışı için kendilerini konumlandırdığını gösteriyor. Ortak bir giriş makalesinde Yang ve Haigh şunları savundu: “Britanya'nın ekonomik düzeni artık bir zamanlar vaat ettiğini yerine getirmiyor,” ve büyümenin durduğunu, yaşam standartlarının düştüğünü belirttiler.
Birleşik Krallık Politikası İçin Etkileri
Bu rakip taslaklar, İşçi Partisi içinde ekonomi stratejisi, enerji politikası ve devletin rolü konularındaki derin bölünmeleri gözler önüne seriyor. Gruplardan herhangi birinin önerileri kabul görürse, Britanya'nın vergi sistemini, yetki devri çerçevesini ve iklim değişikliğine yaklaşımını yeniden şekillendirebilir. Seçmenler için öne çıkan noktalar arasında potansiyel ulusal sigorta indirimleri, emlak vergisi reformları ve yeşil kimliğine bakılmaksızın daha ucuz enerjiye geçiş yer alıyor.
Siyasi manzara geliştikçe, bu belgeler Starmer sonrası bir İşçi Partisi hükümetinin önceliklerinin ne olabileceğine dair bir yol haritası işlevi görüyor. Önümüzdeki haftalar, Streeting veya Burnham'ın destek toplayıp bu önerileri resmi parti politikasına dönüştürüp dönüştüremeyeceğini gösterecek.
Sıkça Sorulan Sorular
İşçi Büyüme Grubu ne öneriyor?
Wes Streeting ile ittifak halindeki İşçi Büyüme Grubu, sermaye kazançları vergisini artırarak ulusal sigortada 2 peni indirim finanse edilmesini, İngiltere belediye başkanlarına daha fazla vergi ve harcama yetkisi verilmesini, yeni bir Başbakanlık Departmanı kurulmasını ve Thames Water'ın batmasına izin verilmesini öneriyor. Ayrıca enerji politikasını sadece temiz üretimden ziyade uygun fiyatlı enerjiye odaklamak istiyor.
Tribune grubunun temel önerileri neler?
Andy Burnham ile ittifak halindeki Tribune grubu, Hazine'nin büyüme sağlama sorumluluğunun elinden alınmasını, bir sonraki seçimden sonra mali kuralların değiştirilmesini, belediye vergisinin düşürülmesini ve tapu harcının yerine yeni bir emlak vergisi getirilmesini talep ediyor. Bu fikirler Renewal dergisinde yayımlanan makalelerde ana hatlarıyla belirtiliyor.
Bu öneriler neden şimdi yayımlanıyor?
Başbakan Keir Starmer'ın istifa etmesi yönünde yoğun baskı varken, İşçi Partisi'ne bağlı gruplar gelecekteki bir başbakanın düşünce yapısını etkilemeye çalışıyor. Hem Wes Streeting hem de Andy Burnham potansiyel liderlik adayları olarak görülüyor ve bu belgeler onların Britanya için sırasıyla politika vizyonlarını ana hatlarıyla ortaya koyuyor.
