مدافعان HIV در برزیل کاهش بودجههای USAID را پیشبینی کردند و بینشهای آنان درسهای حیاتی برای تابآوری سلامت در سطح جهانی را آشکار میکند. در کنفرانس Aids 2026 در ریودوژانیرو، ژولیانا سزار، هماهنگکننده ارتباطات سیاسی در سازمان غیردولتی برزیلی فعال در حوزه HIV به نام Gestos، توضیح داد که انحلال USAID، هرچند مانند یک گسست و پارگی احساس میشد، اما روندی از پیش قابل انتظار بود. جایگاه منحصربهفرد برزیل—اینکه برنامههای پیشگیری و درمان HIV آن کاملاً توسط «سیستم سلامت یکپارچه» (SUS) تأمین مالی میشود—مدلی از استقلال را ارائه میدهد که سایر کشورها شاید اکنون بهطور فوری ناچار به بررسی آن باشند.
چرا برزیل برای کاهش بودجههای USAID آماده بود
قانون اساسی برزیل از سال 1988، بهداشت را بهعنوان یک حق بنیادین تضمین کرده است. این پشتوانه حقوقی به مدافعان جامعه مدنی اجازه داد تا اطمینان حاصل کنند که پیشگیری و درمان HIV بهطور دائم در بودجههای ملی لحاظ میشود. سیستم سلامت یکپارچه برزیل برای برنامههای HIV بدون کمک خارجی فعالیت میکند و به دستاوردهایی مانند حذف انتقال HIV به نوزادان در سال 2025 رسیده است. این استقلال در تضاد شدید با بسیاری از کشورهاست که بهشدت به حمایت USAID وابسته بودند.
با این حال، مسیر برزیل بدون چالش نبود. مالیات بر معاملات مالی که زمانی برای تأمین مالی سلامت عمومی استفاده میشد، در سال 2007 در پی تغییرات سیاسی لغو شد. سزار به اجرای معیوب آن اشاره کرد—نرخ ثابتی که صرفنظر از درآمد برای همه شهروندان اعمال میشد—اما بر اهمیت سازوکارهای تأمین مالی داخلی تأکید کرد. او مدتهاست از سایر کشورها خواسته است برای کاهش وابستگی به کمککنندگان، اقدامات مشابهی را در دستور کار قرار دهند.
تهدیدهای جدید علیه پیشرفت HIV در برزیل
با وجود استحکام سیستمش، برزیل با تهدیدهای تازهای روبهرو است. مذاکرات با شرکتهای داروسازی میتواند دسترسی به جدیدترین پیشگیریها و درمانهای HIV را محدود کند. افزون بر این، کاهش بودجه NIH ممکن است تحقیقات مرتبط با HIV را در برزیل محدود کند و در نتیجه، سرعت نوآوری و دسترسی به درمانهای جدید کاهش یابد. این چالشها نشان میدهد که حتی سیستمهای مستقل هم از تغییرات جریانهای بودجه جهانی مصون نیستند.
جمعبندی مهم از تجربه برزیل
- حمایت حقوقی از طریق قانون اساسی برای برنامههای پایدار HIV ضروری است.
- سازوکارهای تأمین مالی داخلی آسیبپذیری را در برابر تغییرات کمک خارجی کاهش میدهند.
- فعالیت و پیگیری جامعه مدنی در شکلدهی سیاستهای سلامت نقش حیاتی دارد.
- حفاظت از همکاریهای پژوهشی بینالمللی برای تداوم پیشرفت لازم است.
- سیاستهای مالیاتی عادلانه برای جلوگیری از مدلهای غیرمنصفانه و پسرونده در تأمین مالی مورد نیاز است.
مقایسه: برزیل در برابر کشورهایی که به USAID وابستهاند
| موضوع | برزیل | کشورهای وابسته به USAID |
|---|---|---|
| منبع تأمین مالی HIV | داخلی (SUS) | کمک خارجی (USAID) |
| پایداری سیاستها | تضمین قانون اساسی | وابسته به اولویتهای کمککنندگان |
| واکنش به کاهش بودجهها | کمترین اثر | اختلال شدید در خدمات |
| دسترسی به درمانهای جدید | محدود به مذاکرات با شرکتهای داروسازی | اغلب وابسته به توافقنامههای کمککنندگان |
درسهایی برای حمایت جهانی از HIV
تجربه برزیل بر ضرورت ساختن نظامهای سلامت پایدار تأکید میکند؛ نظامهایی که بتوانند در برابر تغییرات ژئوپلیتیکی تاب بیاورند. حمایت سزار از مالیات بر معاملات مالی، با وجود کاستیهای آن، نشان میدهد که راهحلهای خلاقانه ممکن است. با این حال، لغو چنین مالیاتهایی در برزیل یادآوری هشداردهندهای درباره اهمیت اراده سیاسی است.
برای سایر کشورها، مسیر پیش رو تنها به معنای تأمین مالی داخلی نیست؛ بلکه باید مذاکرات شفاف با شرکتهای داروسازی تقویت شود و مشارکتهای پژوهشی محافظت گردد. جامعه جهانی باید از درایت برزیل درس بگیرد تا از بحرانهای آینده جلوگیری شود.