Trump krytykuje firmy naftowe za zarabianie zbyt dużo podczas wojny z Iranem, gdy ExxonMobil i Chevron raportują rekordowe zyski kwartalne. Uwagi prezydenta padają na tle globalnych zakłóceń na rynku energii, które podbiły ceny ropy i zyski firm. W artykule omówiono skok zysków, jego przyczyny oraz szersze konsekwencje dla konsumentów i polityki.
Rekordowe zyski spółek naftowych w czasie konfliktu z Iranem
Prezydent USA wskazał na zyski nadzwyczajne ujawnione przez ExxonMobil i Chevron, twierdząc, że te firmy „oddadzą część tego społeczeństwu”. Chevron odnotował swój najwyższy w historii zysk kwartalny, wynoszący 12,2 mld USD — pięciokrotny wzrost względem analogicznego okresu ubiegłego roku. ExxonMobil uzyskał w drugim kwartale zysk 14,5 mld USD, czyli dwukrotność zarobków z tego samego okresu sprzed roku.
Te wyniki podkreślają, jak napięcia geopolityczne mogą przekładać się na ogromne zyski dla gigantów energetycznych. Łączne zyski dwóch amerykańskich spółek naftowych przekroczyły 26 mld USD w zaledwie trzy miesiące, co wywołało krytykę ze strony Białego Domu i organizacji broniących interesów konsumentów.
Globalni giganci energetyczni również korzystają
Największa europejska firma naftowa, Shell, podwoiła swój zysk netto do niemal 10 mld USD w tym samym kwartale. Saudi Aramco odnotowało wzrost zysków netto o 44% do 32,69 mld USD, mimo zakłóceń przez Cieśninę Ormuz. BP poinformowało o najwyższych zyskach kwartalnych od pierwszego roku rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie, jednak nowa dyrektor generalna, Meg O’Neill, powiedziała, że „jest jeszcze więcej do zrobienia”, ponieważ BP „nie wykorzystuje w pełni” swojego potencjału.
Ten globalny trend pokazuje, w jaki sposób firmy naftowe na całym świecie wykorzystują obawy o dostawy i skoki cen wywołane działaniami militarnymi.

Jak wojna z Iranem napędza zakłócenia na rynku energii
Konflikt z Iranem zwiększył obawy dotyczące tras dostaw ropy, szczególnie przez Cieśninę Ormuz, kluczowy wąski przesmyk dla globalnych przewozów ropy. Wszelkie zagrożenie dla tego przejścia powoduje natychmiastowe wzrosty cen, co sprzyja producentom o niższych kosztach wydobycia. Zakłócenia na rynku zwiększają też niestabilność, która pozwala traderom i firmom utrwalać wyższe marże.
Konsumenci odczuwają skutki na stacji benzynowej, ponieważ rosną koszty benzyny i ogrzewania. To wywołało presję polityczną na firmy naftowe, aby reinwestowały zyski lub obniżały ceny, jednak jak dotąd większość z nich stawia na zwrot dla akcjonariuszy.

Porównanie zysków spółek naftowych (II kw. 2025)
| Spółka | Zysk kwartalny | Zmiana w porównaniu z ubiegłym rokiem |
|---|---|---|
| ExxonMobil | 14,5 mld USD | +100% |
| Chevron | 12,2 mld USD | +400% |
| Shell | 10 mld USD | +100% |
| Saudi Aramco | 32,69 mld USD | +44% |
| BP | Najwyższy od 2022 r. | Znaczący |
Najważniejsze wnioski dla konsumentów i inwestorów
- Wzrost cen ropy bezpośrednio wpływa na rachunki za benzynę i ogrzewanie.
- Ryzyko geopolityczne na Bliskim Wschodzie wywołuje utrzymującą się presję w górę na ceny energii.
- Firmy naftowe spotykają się z rosnącą kontrolą polityczną w sprawie zysków nadzwyczajnych.
- Inwestorzy mogą dostrzegać krótkoterminowe korzyści w spółkach energetycznych, ale zmienność jest wysoka.
- Interwencja rządu, na przykład podatek od nadzwyczajnych zysków, może przeorganizować branżę.
Reakcje polityczne i gospodarcze
Krytyka Trumpa sygnalizuje zmianę tonu, ponieważ jego administracja generalnie wspierała produkcję paliw kopalnych. Jednak wraz ze zbliżającymi się wyborami do Kongresu wysokie ceny energii stają się obciążeniem politycznym. Żądanie prezydenta, aby firmy „oddali część z tego”, sugeruje możliwe działania polityczne, takie jak korekty podatkowe lub kontrole cen.
Tymczasem 25 stanów USA pozwało administrację Trumpa w związku z nowymi cłami na towary z 60 krajów partnerskich w handlu, uznając je za pretekst do zastąpienia podatków importowych, które zostały uchylone przez Sąd Najwyższy. Te cła mogą dodatkowo podbić koszty, potęgując wstrząs cenowy spowodowany energią.

Co to oznacza dla Twojego portfela
Dla przeciętnych Amerykanów połączenie wyższych cen ropy i nowych ceł oznacza wzrost kosztów towarów i usług. Branże energochłonne, takie jak transport i produkcja, przeniosą te koszty na konsumentów. Eksperci zalecają monitorowanie cen paliw i rozważenie bardziej energooszczędnych alternatyw.
Z perspektywy inwestycji spółki z sektora energii mogą nadal dobrze się sprawdzać, jeśli konflikt będzie się utrzymywać, ale obawy etyczne związane z zyskiwaniem na wojnie skłaniają niektórych inwestorów do wycofywania kapitału. Długoterminowe przejście na energię odnawialną pozostaje jednak przeciwwagą dla uzależnienia od paliw kopalnych.
