"Een Patek Philippe is nooit helemaal van jou. Het plezier is het te bewaken tot de volgende generatie" is misschien wel de beste reclameslogan in de geschiedenis van de horlogerie. Zoals alles wat hij doetPatek Philippe, die niet alleen excellentie als vaandel heeft, maar ook probeert de mensen om hem heen te verbeteren. Zoals bijvoorbeeld Fluckiger.
Special Watchesheeft het voorrecht gehad om uitgenodigd te worden voor wat ik het niveau twee bezoek noemde, aangezien de deelnemers van deze expeditie niveau één (bezoek aan de productie, de ateliers en het voorbewerken van kasten) op het hoofdkantoor in Plan-les-Ouates, nabij Genève, en het Salon de la maison in de hoofdstad zelf, hadden "overschreden". Deze keer was onze reis bestemd voor de niet minder mythische steden Saint-Imier en La-Chaux-de-Fonds, in de Juravallei, beroemd als de bakermat van talloze historische merken.
De reden was niet anders dan het productieproces te leren kennen van ietsdat zo belangrijk is in een horloge als de wijzerplaten van Patek Philippe(of quadranten, of deksels), waarbij het bijna onvermijdelijk is om Cicero's uitspraak te herinneren dat het gezicht de spiegel van de ziel is. Hoe kan het ook anders,Fluckiger, zoals het bedrijf heet, deelt de excellentie van Patek:Niet voor niets is het een 100% dochteronderneming van het Geneefse huis en doordrenkt met dezelfde principes. Maar niet alleen dat, we zouden ook de afwerking (draaien en polijsten) van kasten zien en – werkelijk indrukwekkend – het "sertiseren" of zetten van stenen, zowel op wijzerplaten als op kasten, dit keer in La-Chaux-de-Fonds waar ze zich bevinden.Calame, SHG en Poly-Art, de drie bedrijveneveneens eigendom van Patek Philippedie verantwoordelijk zijn voor deze taken en waarover in een ander artikel wordt verteld.
Hier moet worden gezegd dat wat we het meest emotionele deel van een dergelijke productie zouden kunnen noemen, wordt gecombineerd met een solide bedrijfsvisie die ervoor heeft gezorgd datin slechts tien jaar tijd Fluckiger(opgericht in 1860 en sinds 2004 eigendom van Patek Philippe)is gegroeid van veertig naar honderd medewerkers, en dat er zowel in Plan-les-Ouates als in La-Chaux-de-Fonds voldoende ruimte was voor aanstaande groei. En als er iets is dat Patek Philippe perfect beheerst, dan is het de combinatie van de "métiers d'art" of ambachtelijke beroepen met de nieuwste beschikbare technologieën zoals vijfassige CNC-machines, en dit alles heeft ruimte nodig.
De eerste etappe van onze reis was gericht op Saint-Imier, het hoofdkwartier van Fluckiger, zoals ik al zei. De productiecapaciteit is 100.000 wijzerplaten per jaar, een hoeveelheid die duidelijkde jaarlijkse horlogeproductie van Patek Philippe overtreft, geschattussen 53.000 en 55.000 stuks. Fluckiger levert ook aan andere grote merken, waaronder Audemars Piguet, IWC en enkele van de Swatch Group. Ze verdelen hun aanbod in grote (500 wijzerplaten), middelgrote (100 wijzerplaten) en kleine series (één tot vijf) waarvoor ze tussen de 50 en 110 bewerkingen uitvoeren, en de gemiddelde productietijd kan vier maanden zijn... ja, ja: ik heb het over één enkele wijzerplaat.
De Materialen die worden gebruikt om een wijzerplaat te maken zijn gevarieerd en variëren van messing tot goud, inclusief email en parelmoer.. Deze worden respectievelijk afgezet of gelijmd op een messing basis (of een legering genaamd tombak in het geval van email) en ondergaan een bijzonder delicaat proces. In het geval van parelmoer, vanwege de buitengewone breekbaarheid omdat er platen van tienden van millimeters dik worden gebruikt, terwijl email grote vaardigheid vereist – het resultaat van ervaring – om gladde oppervlakken als een spiegel te verkrijgen, omdat het de vervelende neiging heeft om bellen te vormen die, eenmaal uit de oven, verschijnen als kleine kraters. Daarna kunnen de indices worden gedrukt met behulp van een tampon. Hoewel dat niet het einde zal zijn: we moeten de gaten voor de wijzers maken, de pootjes lassen die het aan het uurwerk bevestigen en de metalen basisplaat afsnijden.
Het meest ambachtelijke deel in een wijzerplatenfabriek is echter het guillocheren: het vereist wat een kunstenaar-technicus (of een kunstenaar-technicus) zou kunnen worden genoemd, omdat de gevoeligheid die nodig is om een dergelijke klus te ontwikkelen, wordt gecombineerd met het vermogen om de verschillende wielen en sjablonen te "begrijpen" en, bovenal, te combineren die tekeningen zullen opleveren die zo gevarieerd zijn als de verbeelding en vaardigheid van de vakman eruit kan halen met behulp van machines die meer dan honderd jaar dienst hebben, goed onderhouden. Deze tekeningen zullen des te complexer zijn naarmate de vakman meer gevoeligheid legt in het hanteren van zijn gereedschap; De bewerking wordt volledig met de hand uitgevoerd, waarvan het instrument niets meer is dan zijn verlengstuk. Er is geen school voor "guillocheurs": kennis wordt overgedragen van meester op leerling, met de bijkomende moeilijkheid dat er maar weinig leraren zijn die bereid zijn les te geven. De guilloche-wijzerplaten worden gemaakt op gouden platen en zijn normaal gesproken gereserveerd voor de meest verfijnde modellen, hoewel ze ook worden gedragen door een klassieker in de catalogus zoals deGondolo referentie 5098. Daar hebben we het ook over gehad.in het forum.
Galvaniseren door onderdompeling voor de kleur, handmatig borstelen (verticaal parallel) of geautomatiseerd (zonne-effect), stralen… al deze behandelingen zorgen voor verschillende texturen vlak voordat ze worden gelakt, wat gebeurt in een ruimte die erg lijkt op die welke wordt gebruikt voor het spuiten van autocarrosserieën: permanente afzuiging en de operators gekleed als astronauten om deeltjes in de lucht te voorkomen. Het resultaat is die hypnotiserende glans die we soms in sommige horloges zien.
Misschien heb je ooit al die elementen op een wijzerplaat opgemerkt, van het merk (wanneer het niet is geschilderd) tot de indices, tot de kleine puntjes die de minuten aangeven of het frame van het datumvenster... al deze elementen worden hier met de hand gemonteerd, een voor een, door de deskundige handen van operators (het zijn bijna altijd vrouwen: traditioneel hebben ze een beter concentratievermogen getoond dan mannen) die elke wijzerplaat behandelen alsof het de eerste is die ze aanraken. En er wordt geen druppel lijm gebruikt, omdat elk element een of meer pinnen heeft die door een speciaal daarvoor gemaakt gat in de wijzerplaat worden gestoken en vervolgens worden omgebogen. De manier om te controleren of ze allemaal perfect zijn bevestigd, is door de betreffende wijzerplaat van een bepaalde hoogte op een metalen aanslag te laten vallen. Wanneer ze niet zijn ingezet, worden de wijzerplataanduidingen gestempeld met behulp van een tampon in cleanrooms zoals die in laboratoria (met passend uitgeruste operators) om het kleinste stofdeeltje te voorkomen dat al het werk dat de wijzerplaat tot dit punt in het proces heeft gebracht, zou verpesten.
Tenslotte, en na tientallen bewerkingen (in sommige gevallen meer dan honderd), zal de wijzerplaat worden gemonteerd op een van de Patek Philippe-horloges, en zo bijdragen aan de sensaties van de drager, hoewel de drager misschien niet weet dat hij naast het uurwerk elke keer dat hij de tijd controleert een klein kunstwerkje zal bewonderen.
