این هفته، دقیقاً ۱۲۰ سال از افتتاح بازیهای المپیک مدرن در آتن میگذرد و البته، همینقدر هم از تاریخ دو و میدانی المپیک. از همان سالهای اولیه، سنجش رویدادهای ورزشی بینالمللی عنصری اساسی در صنعت ساعتسازی بهطور کلی و بهویژه در کرنوگرافها بود. اندازهگیری هرچه دقیقتر رشتههای ورزشی یکی از چالشهای سنتی ساعتسازی بوده که به برخی نقاط عطف انجامید که بعداً به بازار راه یافتند و امروزه ابزارهای اندازهگیری فوقالعادهای را در اختیار ما قرار میدهند که در ساعتهای مچی موجود است، چه ورزشکار باشیم و چه نباشیم.
با نزدیک شدن به بازیهای المپیک بعدی که از ۵ آگوست در ریودوژانیرو آغاز میشود، امروزه اندازهگیری مسابقات مجموعاً شامل ۳۳۵ نشانگر اختصاصی، ۷۹ نشانگر عمومی، ۴۸۰ متخصص زمانسنجی، ۴۵۰ تن مواد و ۲۰۰ کیلومتر کابل و فیبر نوری است تا نظارتی کامل و بیدرنگ انجام شود که بتواند در سراسر جهان منتشر گردد. مجموعهای از اعداد که هر یونانی باستان را شگفتزده میکرد، زیرا در رویدادهای ورزشی اصلی که الهامبخش این رقابتها بودند، زمان اهمیتی نداشت و فقط نام برنده مهم بود.
اندازهگیری زمان در اولین بازیهای المپیک
بازیهای اولین المپیاد، همانطور که بازیهای المپیک کنونی شناخته میشوند، تجسم رویای بارون پیر دو کوبرتن، پدر بازیهای مدرن، بودند و برای اولین بار در سال ۱۸۹۶ در آتن برگزار شدند. در این مدت، البته تغییرات زیادی هم در تعداد ورزشکاران شرکتکننده و هم در رشتهها و نحوه زمانسنجی آنها رخ داده است.
تا زمان برگزاری این اولین بازیها، زمانسنجی مسابقات با چالش عظیم عبور از محدودیت اندازهگیری ثانیهها روبرو بود. از کرنوگراف طراحیشده توسط آبراهام-لوئی برگه، در سال ۱۸۵۰ دانشگاه آکسفورد ساعتی با دقت ۱/۲ ثانیه عرضه کرد و ۱۲ سال بعد بود که مسابقات با دقت ۱/۵ ثانیه زمانسنجی شدند. این اندازهگیری برای چندین سال حفظ شد، علیرغم اینکه فناوری امکان اندازهگیری در دهم ثانیه را فراهم میکرد. در آغاز قرن، اولین کرنوگرافهای الکترونیکی ظاهر شدند و در سال ۱۹۱۶، هویِر کرنومتر ۱/۵۰ ثانیه را به ثبت رساند. برند آلمانی مسئول زمانسنجی بازیهای المپیک از ۱۹۲۰ تا ۱۹۲۸ بود، زمانی که لونژین یک کرنو جیبی با دقت ۱/۱۰۰ ثانیه تولید کرد.
از سال ۱۹۳۲ در لسآنجلس، امگا زمانسنج رسمی بازیها بوده است، نقشی که در این دوره نیز تکرار میکند.这家 ساعتسازی در آن زمان از ۳۰ کرنوگراف با دقت بالا که قبلاً توسط رصدخانه نوشاتل تأیید شده بودند برای این کار استفاده کرد. در بیش از ۸۰ سال، امگا تنها در پنج نوبت نقش خود را در زمانسنجی المپیک واگذار کرده است: در سال ۱۹۶۴ در بازیهای توکیو که توسط سیکو زمانسنجی شد، و چهار بار بعدی در طول دوازده سالی که از بازیهای بارسلون در سال ۱۹۹۲ تا بازیهای آتن در سال ۲۰۰۴ به طول انجامید، زمانی که سواچ مسئولیت را بر عهده داشت.
برخی از نقاط عطف زمانسنجی بازیهای المپیک
از جمله نقاط عطف در تاریخ دو و میدانی المپیک میتوان به اولین استفاده از سلولهای فوتوالکتریک در بازیهای المپیک زمستانی ۱۹۴۸ در سنت موریتز یا اولین دوربین فوتوفینیش، یعنی Magic Eye، اشاره کرد که در سال ۱۹۵۲ با سیستم زمانسنجی امگا هماهنگ شد تا تصاویری را نشان دهد که صدم ثانیه ورزشکاران را در خط پایان ثبت میکرد.
با گذشت زمان، برخی از تغییرات حتی به این معنا بود که قوانین باید اصلاح شوند تا با جزئیات ارائهشده توسط میلیثانیهها سازگار شوند. در سال ۱۹۸۸، محاسبات رایانهای وارد شد و از این لحظه به بعد، تاریخ زمانسنجی المپیک همچنین تاریخ جمعآوری و انتشار هزاران داده در زمان واقعی است. از سال ۱۹۹۶، سیستمهای مختلف فرمولهایی را برای انتقال نتایج در لحظه به تمام جهان از طریق اینترنت تکمیل کردهاند.
