Biënnale van Venetië-paviljoens gesloten uit protest tegen Israël-inclusie 2026

De Biënnale van Venetië 2026, een van de meest prestigieuze kunstevenementen ter wereld, is opgeschrikt door protesten en sluitingen nadat verschillende nationale paviljoens hun deuren sloten uit protest tegen de deelname van Israël. De staking, georganiseerd door de Art Not Genocide Alliance (Anga), had als doel de Biënnale onder druk te zetten om Israël uit te sluiten vanwege de aanhoudende oorlog in Gaza. Op de laatste dag van de persvoorpremière sloten ongeveer een dozijn paviljoens geheel of gedeeltelijk, wat voor verwarring zorgde bij zowel bezoekers als kunstenaars.

Het protest is de laatste in een reeks verstoringen tijdens de Biënnale van dit jaar, die een brandpunt is geworden voor geopolitieke spanningen. Het Israëlische paviljoen was 's ochtends gesloten voor een privé-evenement, terwijl andere paviljoens borden toonden met de tekst “Palestina is de toekomst van de wereld” en “Wij staan achter Palestina.” Deze golf van activisme onderstreept hoe kunstinstellingen steeds vaker worden gebruikt als platform voor politieke uitspraken.

Welke paviljoens werden getroffen

De staking leidde tot een mix van volledige en gedeeltelijke sluitingen. De Belgische, Nederlandse, Oostenrijkse, Japanse, Macedonische en Koreaanse paviljoens bleven de hele dag gesloten. Het Oostenrijkse paviljoen, met een opvallende installatie, was een van de paviljoens die niet heropenden. Andere paviljoens, waaronder de Britse, Spaanse, Franse, Egyptische, Finse en Luxemburgse inzendingen, openden later, sloten eerder of heropenden nadat extra personeel was gevonden.

Bezoekers van de Giardini op vrijdagochtend vonden het Britse paviljoen op slot met een bord dat verwees naar een staking van Italiaanse culturele werkers. Het heropende later nadat extra personeel was geregeld. Het Israëlische paviljoen was ook tijdelijk gesloten, maar vanwege een privé-evenement, niet vanwege het protest. Deze lappendeken van sluitingen zorgde voor een verwarrende ervaring voor de duizenden aanwezigen tijdens de voorpremière.

Bredere protesten op de Biënnale

De staking rond Israël is niet de enige controverse op de Biënnale van dit jaar. Eerder in de week werd het Russische paviljoen gedwongen te sluiten nadat activisten van Pussy Riot een protest hadden georganiseerd tegen de deelname van Rusland. Daarnaast trad de Golden Lion-jury collectief af voorafgaand aan het evenement, met de verklaring dat zij geen inzendingen zouden beoordelen van landen waarvan de leiders onderworpen zijn aan internationale arrestatiebevelen—wat effectief Rusland en Israël uitsloot van overweging.

De Britse regering weigerde ook een minister te sturen om het Britse paviljoen te openen, verwijzend naar de aanwezigheid van Rusland. Deze acties weerspiegelen historische protesten op de Biënnale, zoals de studentenbezettingen van 1968 die leidden tot de annulering van prijzen, en de protesten van de Venetiaanse Communistische Partij in 1970 die opnieuw de prijzen opschortten. De huidige golf van activisme suggereert dat de Biënnale een krachtig podium blijft voor politieke expressie.

Kunstenaars en tentoonstellingen sluiten zich aan bij de beweging

Naast de sluitingen van paviljoens toonden individuele kunstenaars in de hoofdtentoonstelling, getiteld “In Minor Keys,” solidariteit door Palestijnse verwijzingen in hun werk op te nemen. Kunstenaar Tabita Rezaire hing bijvoorbeeld Palestijnse vlaggen in haar installatie. Verschillende paviljoens plaatsten ook posters met pro-Palestijnse boodschappen. Deze grassroots-betrokkenheid benadrukt hoe de kunstwereld steeds meer gepolariseerd raakt door het conflict tussen Israël en Gaza.

De protesten hebben een debat op gang gebracht over de rol van internationale kunstevenementen in geopolitieke conflicten. Terwijl sommigen beweren dat kunst apolitiek moet blijven, stellen anderen dat culturele instellingen de verantwoordelijkheid hebben om een standpunt in te nemen. De organisatoren van de Biënnale hebben nog geen formeel antwoord gegeven op de staking, waardoor de toekomst van Israëls deelname onzeker blijft.

FAQ

Waarom sloten de paviljoens op de Biënnale van Venetië?

De sluitingen maakten deel uit van een staking georganiseerd door de Art Not Genocide Alliance (Anga) om te protesteren tegen de deelname van Israël aan de Biënnale vanwege de oorlog in Gaza. Ongeveer een dozijn paviljoens namen deel, sommigen sloten de hele dag, anderen een paar uur.

Welke landenpaviljoens werden getroffen?

De Belgische, Nederlandse, Oostenrijkse, Japanse, Macedonische en Koreaanse paviljoens waren de hele dag gesloten. De Britse, Spaanse, Franse, Egyptische, Finse en Luxemburgse paviljoens hadden gedeeltelijke sluitingen, openden later of sloten eerder.

Heeft de Biënnale van Venetië eerder protesten gekend?

Ja, de Biënnale heeft een geschiedenis van politieke protesten. In 1968 bezetten studenten paviljoens om hervormingen te eisen, wat leidde tot de annulering van prijzen. In 1970 organiseerde de Venetiaanse Communistische Partij protesten die opnieuw de prijzen opschortten. De huidige protesten zetten deze traditie van activisme op het evenement voort.