هزینههای استقراض بلندمدت بریتانیا از بالاترین سطح ۲۸ ساله خود کاهش یافته است، پس از آنکه متحدان نخستوزیر، کیر استارمر، بهطور عمومی حمایت خود را تأیید کردند. این اقدام یک مهلت موقت برای دولت ایجاد کرده است که با افزایش شدید بازده اوراق قرضه و بیثباتی بازار دستوپنجه نرم میکند. کاهش بازده اوراق نشاندهنده خوشبینی محتاطانه سرمایهگذاران است، هرچند چشمانداز کلی اقتصادی همچنان با چالشهایی همراه است.
بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله بریتانیا (gilt yield) که معیار کلیدی هزینههای استقراض دولت است، در میان نگرانیهای ناشی از عدم قطعیت سیاسی و تورم پایدار، به سطوحی رسیده بود که در نزدیک به سه دهه بیسابقه بود. با این حال، پس از اظهارات شخصیتهای ارشد حزب کارگر در حمایت از نخستوزیر، بازده اوراق اندکی کاهش یافت و به خزانهداری فرصت تنفس داد. تحلیلگران یونیکردیت هشدار میدهند که اگر بحران سیاسی عمیقتر شود، پوند ممکن است همچنان با "امواج جدید فشار فروش" مواجه شود.
ثبات سیاسی بهعنوان لنگر بازار
سرمایهگذاران همواره به پیشبینیپذیری اهمیت دادهاند و آشفتگی سیاسی کنونی در وستمینستر اعتماد آنها را متزلزل کرده است. یک منبع در یکی از بانکهای بزرگ شهر لندن تأکید کرد که جامعه تجاری و بانکی تشنه ثبات است و خاطرنشان کرد که برنامههای رشد ریچل ریوز، صدراعظم خزانهداری، "سیگنالهای نسبتاً مثبتی از سوی شهر" دریافت کرده است. این منبع هشدار داد که هرگونه اختلال در این برنامهها برای بهبود اقتصادی بریتانیا "مضر" خواهد بود.
چشمانداز یک رقابت رهبری آشفته دیگر بهویژه ناخوشایند است. بهقول این منبع: "ما نمیخواهیم آنچه را که با دولت قبلی [Tory] تجربه کردیم، دوباره ببینیم" که اشارهای به تغییرات پیاپی نخستوزیران در سال ۲۰۲۲ دارد که بازارها را متشنج کرد. برای شرکتهایی که برنامه عرضه اولیه سهام (IPO) در بورس لندن دارند، ثبات از اهمیت بالایی برخوردار است. این منبع افزود که چندین IPO در دست اقدام است، اما چنین عرضههایی "در شرایطی مانند این از مسیر خارج میشوند."
موانع جهانی: تورم و جنگ ایران
فشارهای داخلی با وخامت محیط اقتصادی جهانی تشدید شده است. دادههای جدید اداره آمار کار ایالات متحده نشان میدهد که قیمتهای مصرفکننده در آمریکا در ماه آوریل نسبت به سال قبل ۳.۸ درصد افزایش یافته است، با جهش ماهانه ۰.۶ درصد. قیمت انرژی تنها در ماه آوریل ۳.۸ درصد و در مقیاس سالانه ۱۷.۹ درصد افزایش یافت که عمدتاً ناشی از افزایش سرسامآور قیمت بنزین بود. قیمت مواد غذایی نیز در این ماه ۰.۵ درصد و در طول سال ۳.۲ درصد افزایش یافت.
این افزایش قیمتها ناشی از ادامه درگیری خاورمیانه است که از اواخر فوریه توسط دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق، آغاز شد. هشدار اخیر ترامپ مبنی بر اینکه آتشبس ایران بر روی "تکیهگاه مصنوعی عظیم" قرار دارد، قیمت نفت خام برنت را به ۱۰۷ دلار در هر بشکه رسانده است. این امر نگرانیهای تورمی را دوباره زنده کرده و کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا را در آینده نزدیک دشوارتر ساخته است که به نوبه خود بر هزینههای استقراض جهانی تأثیر میگذارد.
تأثیر بر بازار: ضربه سنگین به FTSE 250
بازارهای سهام بریتانیا نیز از این آشفتگی در امان نماندهاند. شاخص FTSE 250 که نماینده شرکتهای متوسط با تمرکز داخلی است، در این روز ۱.۲ درصد سقوط کرد و با از دست دادن ۲۷۰ واحد به ۲۲۵۳۶ واحد رسید. شاخص FTSE 100 که مواجهه بینالمللی بیشتری دارد، عملکرد نسبتاً بهتری داشت اما همچنان ۰.۵ درصد کاهش یافت.
جیسون هالندز، مدیرعامل Bestinvest، توضیح داد که "سهام شرکتهای متوسط با تمرکز داخلی" بهویژه آسیبپذیر هستند. او خاطرنشان کرد که ترکیب جنگ ایران و بحران سیاسی بریتانیا یک ضربه دوگانه است. هالندز گفت: "هشدار ترامپ... با افزایش قیمت نفت خام برنت به ۱۰۷ دلار در هر بشکه، نگرانیهای تورمی را دوباره زنده کرده و این نگرانی را ایجاد کرده که فشارهای قیمتی ناشی از انرژی ممکن است طولانیتر ادامه یابد. بریتانیا بهویژه در برابر هزینههای بالای انرژی آسیبپذیر است."
تحلیل تطبیقی: ۲۰۲۲ در مقابل ۲۰۲۶
در حالی که وضعیت کنونی نگرانکننده است، تحلیلگران یونیکردیت انتظار تکرار اختلالات شدید بازار را که در دوران کوتاه نخستوزیری لیز تراس در سپتامبر ۲۰۲۲ رخ داد، ندارند. در آن زمان، پوند در برابر دلار آمریکا به پایینترین سطح تاریخی خود یعنی ۱.۰۳۲۷ دلار سقوط کرد. بحران کنونی، هرچند جدی است، هنوز به آن سطوح وحشت نرسیده است. با این حال، یونیکردیت هشدار میدهد که اگر استارمر استعفا دهد، افزایش شدید ناشی از آن در بازده اوراق بلندمدت بریتانیا نه تنها به پوند آرامش نمیبخشد، بلکه نگرانیها در مورد امور مالی عمومی را عمیقتر خواهد کرد.
شاخصهای کلیدی بازار در یک نگاه
| شاخص | سطح فعلی | تغییرات |
|---|---|---|
| بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله بریتانیا | ~۴.۸۵٪ (کاهش از بالاترین سطح ۲۸ ساله) | کاهش اندک |
| نرخ برابری پوند به دلار | ~۱.۲۵ دلار | تحت فشار |
| شاخص FTSE 250 | ۲۲۵۳۶ | -۱.۲٪ |
| شاخص FTSE 100 | N/A | -۰.۵٪ |
| نفت خام برنت | ۱۰۷ دلار/بشکه | +۳.۸٪ (ماهانه) |
| شاخص قیمت مصرفکننده آمریکا (سالانه) | ۳.۸٪ | +۰.۶٪ (ماهانه) |
سوالات متداول (FAQ)
چرا هزینههای استقراض بریتانیا از بالاترین سطح ۲۸ ساله کاهش یافت؟
هزینههای استقراض بریتانیا پس از آن کاهش یافت که متحدان نخستوزیر کیر استارمر بهطور عمومی از او حمایت کردند و برخی نگرانیها در مورد بحران رهبری را کاهش دادند. این حمایت سیاسی حس موقتی از ثبات ایجاد کرد و منجر به عقبنشینی جزئی در بازده اوراق قرضه شد.
جنگ ایران چگونه بر هزینههای استقراض بریتانیا تأثیر میگذارد؟
درگیری ایران قیمت جهانی نفت را افزایش داده و نگرانیهای تورمی را دوباره زنده کرده است. تورم بالاتر، کاهش نرخ بهره توسط بانکهای مرکزی را دشوارتر میکند که میتواند بهطور غیرمستقیم هزینههای استقراض دولت را افزایش دهد. بریتانیا بهویژه در برابر شوکهای قیمت انرژی حساس است.
چشمانداز پوند و سهام بریتانیا چیست؟
اگر عدم قطعیت سیاسی ادامه یابد، پوند همچنان در معرض فروش بیشتر قرار دارد. سهام شرکتهای با تمرکز داخلی در شاخص FTSE 250 به دلیل ترکیبی از هزینههای بالای انرژی و فضای سیاسی ناپایدار، بهویژه آسیبپذیر هستند. با این حال، تحلیلگران در حال حاضر تکرار سقوط بازار در سال ۲۰۲۲ را پیشبینی نمیکنند.
